«گروه بین المللی بحران» عنوان کرد؛
برای دستیابی به افزایش عمق استراتژیک و خودکفایی در توانایی نظامی، ایران شبکه ای از شرکا و نوایبی در منطقه برای مقابله با تهدیدات خارجی به وجود آورده است. تهران این خط مشی را در سیاست «دفاع پیشگیرانه» اش می گنجاند: تلاشی برای بهره گرفتن از دولت های ضعیف مانند لبنان و عراق پس از 2003؛ جایی که از طریق واسطه و با هزینه کمتر می تواند به مقابله با دشمنانش در میدان جنگ بپردازد، بدون اینکه خطری متوجه ایران و مردمش باشد.
کد خبر: ۷۹۰۳۶۶
تاریخ انتشار: ۲۶ فروردين ۱۳۹۷ - ۱۵:۲۳ 15 April 2018

طبق درک و تحلیل درست «بری بوزان» مبدع نظریه مجموعه های امنیتی منطقه ای، خاورمیانه همواره ساختاری کشمکش زا داشته و دارد و رقابت، تخاصم و بحران ویژگی منحصر به فرد این منطقه است و بدبینی به نیات و اهداف یکدیگر بر ذهن رهبران و تصمیم گیران کشورهای این منطقه سایه افکنده است.

به گزارش «تابناک»؛ در این میان، در سالیان اخیر، یک بی اعتمادی و بدبینی فراگیری میان ایران و سایر بازیگران در خاورمیانه پدید آمده که بیش از هر چیز، ناشی از مسأله ای با نام معمای امنیت و احساس عدم امنیت از سوی طرفین است.

در همین زمینه، «گروه بین المللی بحران» در گزارشی به اولویت های ایران در محیط پر از آشوب خاورمیانه پرداخته و نوشته است: ایران در حال گسترش نفوذ خود در یک کمان جغرافیایی از تهران تا بغداد و از دمشق تا بیروت است. قدرتنمایی اش که با حمله سال 2003 آمریکا به عراق آغاز شد و با شروع جنگ داخی در سوریه و یمن سرعت یافت، این تصور را به وجود آورده که ایران در حال تبدیل شدن به یک قدرت هژمونیک منطقه ای است.

برای ایالات متحده و متحدانش (اسرائیل، عربستان سعودی و امارات متحده عربی) چنین جاه طلبی به مانند یک تهدید غیرقابل تحمل است که باید از بین برود. با وجود این، ایران که در حال گسستن انزوای طولانی مدت و تحریم های خفقان آور است، خود را مواجه با منطقه ای تحت تسلط قدرت هایی با قابلیت های نظامی برتر می بیند.

پس از خیزش عربی 2011، رهبران ایران، نیروی نظامی خود را برای حمایت از متحد دیرینشان، سوریه، به کار بستند. آن ها شکست سوریه را به نوعی مقدمه ای برای محاصره ایران و تهدیدی برای نظام سیاسی خود می دیدند. این عدم درک طرفین از انگیزه ها و نگرانی های یکدیگر از دلایلی است که ایران و رقبایش را در مخمصه مارپیچی و تصاعدی جنگ های نیابتی که منطقه را نابود می کند، گیر انداخته است. نخستین گام برای تنش زدایی، دریافت درکی دقیق تر از نحوه تصمیم سازی و تصمیم گیری در مورد سیاست منطقه ای ایران است.

نخستین اولویت رهبران ایران، صرف نظر از اینکه در کجای طیف جناح های سیاسی ایستاده اند، حفظ موجودیت جمهوری اسلامی است. این شامل مقابله با دشمنانی است که برتری نظامی دارند و یا از حمایت غرب برخوردارند. حس ناامنی آنان ریشه در دوران ناآرام و ملتهب پس از انقلاب و به ویژه حس انزوای استراتژیک دوران جنگ هشت ساله ایران و عراق دارد. در آن زمان، غرب و تقریبا تمامی دولت های عربی از رژیم صدام حسین برای متوقف کردن نظم نوظهور انقلابی ایران که به نظر می رسید قصد صدورش به تمامی جهان اسلام را دارد، حمایت کردند. در آن زمان بود که ایران پیوندی با نظام سوری حافظ اسد به وجود آورد و به شکل گیری حزب الله در لبنان کمک کرد؛ گروهی که از آن زمان تا کنون به تجهیز نظامی اش از طریق سوریه پرداخته است.

هرچند ایران در جنگ هشت ساله با عراق مغلوب نشد، برتری نظامی عراق و دسترسی محدود ایران به بازار جهانی سلاح از زمان انقلاب، ایران را بر آن داشت که برای جبران حس محاصره و ضعف نظامی اش، به تلاش برای رسیدن به خودکفایی در توانایی نامتقارن نظامی و افزایش عمق استراتژیکش بپردازد. برای جبران ضعف نظامی اش، ایران به شدت در برنامه موشکی، که خود میراث قربانی شدنش در برابر این سلاح ها در طول جنگ ایران و عراق است و هم به عنوان یک عامل بازدارنده در برابر اسرائیل به شمار می آید، سرمایه گذاری کرده است.

الگوی رفتاری ایران در محیط پرآشوب خاورمیانه چگونه است؟

برای دستیابی به افزایش عمق استراتژیک و خودکفایی در توانایی نظامی، ایران شبکه ای از شرکا و نوایبی در منطقه برای مقابله با تهدیدات خارجی به وجود آورده است. تهران این خط مشی را در سیاست «دفاع پیشگیرانه»اش می گنجاند: تلاشی برای بهره گرفتن از دولت های ضعیف مانند لبنان و عراق پس از 2003، جایی که از طریق واسطه و با هزینه کم تر می تواند به مقابله با دشمنانش در میدان جنگ بپردازد بدون اینکه خطری متوجه ایران و مردمش باشد.

بارزترین تجلی این سیاست، چیزی است که به عنوان «محور مقاومت» خوانده می شود؛ اتحاد ایران، سوریه و حزب الله و بعضی اوقات حماس علیه آن چه ایران آن را به عنوان هژمونی اسرائیل و آمریکا در منطقه می خواند. پس از سال 2011، زمانی که دولت اسد تهدید شد و در نتیجه خط انتقال تدارکات ایران به متحد دیگرش حزب الله در خطر قرار گرفت، دکترین نظامی اش و طرح نیروی منطقه ایش را از صرفا دفاعی به اعزام نیروی جنگی تغییر داد.

ایران به شدت حضور نظامی اش در سوریه را افزایش داد و این سیاست را در مورد مدل دفاع پیشگیرانه اش در یمن نیز به عنوان یک روش کم هزینه برای محدود کردن عربستان سعودی به کار برد؛ صراحت جدید رهبری عربستان تا حدودی پاسخی است به برداشتی که ریاض از جاه طلبی های هژمونیک و تفوق ایرانی دارد.

سیاستمداران ایرانی درخصوص این موضع کلی راهبردی اختلافی ندارند: هم عناصر عملگراتر و هم عناصر اصولگرا آن را برای امنیت ملی ضروری می بینند. با این حال، بحثی داغ در مورد چگونگی پاسخگویی به این الزامات امنیتی وجود دارد. بحث ها در ساختار چند قطبی قدرت در ایران از طریق یک فرآیند تصمیم گیری اجماعی درون یک نهاد مرکزی به نام شورای عالی امنیت ملی خلاصه می شوند. شورای عالی امنیت ملی که سیاست های عمده خارجی و داخلی را تعیین می کند، توسط رئیس جمهور اداره و از مقامات بالای دولتی و نظامی و همچنین تصمیم گیرندگانی که نماینده جناح های اصلی سیاسی هستند، تشکیل می شود. تصمیمات این شورا در صورت تأیید رهبر ایران، آیت الله خامنه ای که فرمانده کل قواست، قطعی می شوند.

طی سال ها، به نظر می رسد شورای عالی امنیت ملی به طور فزاینده ای در پاسخ های تاکتیکی به تحولات منطقه ای با سرعت و قاطعیت عمل می کند، مانند حمایت از کردهای عراقی در سال 2014 هنگامی که تحت تهدید داعش بودند یا محکوم کردن کودتای ناموفق ترکیه. برخلاف دیدگاه رایج، سپاه پاسداران انقلاب اسلامی و نیروی قدس تحت فرمان سردار قاسم سلیمانی همیشه برنده بحث های شورای عالی امنیت ملی نیستند. سپاه پاسداران صدای قدرتمندی در مورد مسائلی مانند عملیات نظامی دارد اما حق وتو ندارد و نمونه هایی از این دست فراوان وجود دارد.

با این حال، این مکانیزم خود را با تغییرات سریع راهبردی وفق نمی دهد. تقریبا یک دهه طول کشید تا با کشمکش هسته ای بسیار خطرناک، عوارض گسترده اقتصادی ناشی از تحریم های بین المللی و تغییرات عمده در موضع آمریکا- برای مثال خارج کردن براندازی نظام از دستورکار و پذیرش حق ایران به داشتن برنامه هسته ای صلح آمیز- حکومت سیاست هسته ایش را با روی کار آمدن حسن روحانی پس از محمود احمدی نژاد در سال 2013 تغییر دهد.

این درسی مهم برای آینده است: تغییر در دکترین دیرین دفاعی تهران به احتمال زیاد با تغییر در برداشتی که نسبت به خطرات امنیتی دارد، ایجاد خواهد شد؛ اما این یک خیابان دوطرفه است. تا زمانی که ایران سیاستی را در منطقه دنبال کند که توسط دیگران خصمانه تلقی شود، هرچه قدر هم که ایران بر دفاعی بودن طبیعت چنین سیاستی تأکید کند، تنش ها ادامه خواهند یافت و احتمال بروز درگیر مستقیم نظامی افزایش خواهد یافت.

 

 

برچسب ها
اشتراک گذاری
روی خط سایت ها
نظرات بینندگان
غیر قابل انتشار: ۱۳
در انتظار بررسی: ۸۱
انتشار یافته: ۲۱
پرویز سویس
|
Switzerland
|
۱۵:۳۶ - ۱۳۹۷/۰۱/۲۶
این تحلیل یعنی یک ایرانی از بدر تولد تا مرگ باید زیر استرس و فشار روحی اقتصادی و فقر و جنگ... دست و پنجه نرم کند. چه سیاست قشنگی دولتمردان کشور برای ملت تدارک دیدن.خسته نباشن.
شهاب
|
Netherlands
|
۱۵:۳۷ - ۱۳۹۷/۰۱/۲۶
تحلیل آبکی
علی
|
Russian Federation
|
۱۵:۳۸ - ۱۳۹۷/۰۱/۲۶
یه نفر مرد شه بیاد بگه مردم ایران چه خیر وسودی می برن از حمایت از بشار وحزب الله لبنان وفلسطین ودشمنی با امریکا وغرب اینهمه هزینه وحمایت از بعضی ها ودشمنی با امریکا چه خیری داشته واسه ملت ایران یه نفر بیاد به من توضیح بده
ناشناس
|
Iran, Islamic Republic of
|
۱۵:۴۵ - ۱۳۹۷/۰۱/۲۶
یعنی دارید سر عقل می آیید ؟ سر پل ذهاب را دریابید .
ناشناس
|
Iran, Islamic Republic of
|
۱۶:۰۳ - ۱۳۹۷/۰۱/۲۶
مسأله اسراییل از جنگ اعراب 1948 میلادی با اسراییل مطرح شد(جنگ اعراب با اسراییل) و تا پیش از انقلاب مربوط به خود کشورهای عربی بود و این که پس از انقلاب مسأله جمهوری اسلامی به عنوان کشوری بیرون از جامعه عربی در آمد جای پرسش دارد که چرا و چگونه مسأله اعراب مسأله ما شد. چه عوامل یا افرادی در این چرخش دخالت داشتند جای تأمل است. تا جایی که امروزه اسراییل ادعای مقابله یا حمله به ایران را مطرح می کند. باید می گذاشتند به دست خود همان کشورهای عربی، با اسراییل مقابله صورت می گرفت، به جمهوری اسلامی چه مربوط! منتها آمریکا تعدادی از کشورهای سنی را مورد حمایت خود قرار داد از این طرف هم روسیه تعدادی از کشورهای شیعه و تضادی بی حاصل بین سنی و شیعه از سوی دو قدرت شکل گرفت که حتی آخرش هم اسد بر سر دوراهی حذف مانند صدام یا مذاکره خواهد رفت چون همان روسیه جانب دار کشورهای شیعی آشکارا با آمریکا، اسراییل، عربستان، ترکیه هم چون ارتباط با ایران و سوریه مراوده دارد و در نهایت هدف این تعارضات ساختگی- ظاهری در آخر حذف یکی یکی کشورهای شیعه و یا چرخانیدن آن ها به سوی مذاکره است همان طور که کشورهای کمونیستی چنین کردند و یا کشورهای اسلامی تا کنون.
امید
|
Iran, Islamic Republic of
|
۱۶:۱۴ - ۱۳۹۷/۰۱/۲۶
به این میگن توجیه مسخرررررره!!
مهدی
|
Iran, Islamic Republic of
|
۱۶:۱۴ - ۱۳۹۷/۰۱/۲۶
خاورمیانه کیک خوشمزه ای است که خیلی ها تمایل دارند سهمی از این کبک ببرند و ایران نیز همین طور ولی باید در نظر داشت که خود ما از کیک نگردیم بنظر در بحث خاورمیانه ما یاور خوبی از میان کشور ها نداریم و روس ها به زودی ما را خواهند فروخت و ما چند مدتی است بعلت اصرار بر اجرای یک راهبرد پیاده نظام روس ها شدیم جا دارد با تعامل با کشور های منطقه منافع خودمان و سوریه و کشور های منطقه مانند ترکیه و عربستان و ... تامین کنیم جنگ منجر به نابودی خواهد شد همیشه جنگ تنها راهکار نیست .
جوجه دزد
|
United Kingdom
|
۱۶:۲۱ - ۱۳۹۷/۰۱/۲۶
تحلیل جالبی و موشکافانه ای بود.
نیما
|
Iran, Islamic Republic of
|
۱۶:۲۵ - ۱۳۹۷/۰۱/۲۶
بدبختی مردم خودش
ناشناس
|
Iran, Islamic Republic of
|
۱۶:۲۷ - ۱۳۹۷/۰۱/۲۶
کشورهای منطقه و غرب برنامه و آینده مشخص و معین ندارند و برای بسیاری از سوالها جواب قانع کننده ارائه نمیکنند که در نتیجه ایران و جمهوری اسلامی موقعیت خودش را با آن موقعیت بسنجد و خوب و بد آن را مشخص کند .نهایتأ غرب فقط ایراد میگیرد و ساز برندازی سر میدهد بدون هیچگونه جایگزین مناسب ،در کل کشورهای منطقه این امر وجود دارد .
ناشناس
|
Iran, Islamic Republic of
|
۱۶:۴۲ - ۱۳۹۷/۰۱/۲۶
پاراگراف پایانی دقیقا اینده را درصورت ادامه این روش سیاست خارجی مشخص کرده احتمال جنگ مستقیم! اونهم درحالیکه حکومتی که از دل مردم برمسند نشسته دیگر حنایش در اذهان عمومی خودش رنگی ندارد.دوگانگی رفتار دولتمردان و سیاسیون در هدایت کشور و اقتصاد و اخذ تصمیمات لحظه ای و علی اصغری مردم را در اینده ای ناامن و مه الود ناامیدانه رها کرده.بطوریکه از ازدواج و فرزند اوری بیم دارند.دولت بدون پشتوانه ملت در بحرانها مثل شاخه ای در برابر باد بی دفاع است.
رضا
|
Iran, Islamic Republic of
|
۱۶:۵۰ - ۱۳۹۷/۰۱/۲۶
شکر خدا امنیت و قدرت نظامی ما خوب است، اما به بهای نابودی دوستانمان مانند عراق و سوریه، این دوکشور به ویرانه تبدیل شدند تا سپر بلای ما باشند.
سیاست ابرقدرتها هم در قبال کشور های دیگر چنین است اما نمود ان نه در جنگ بلکه در جنگ اقتصادی نمایان میشود.
مانند امریکا که جیب کشورها را به نفع خودش خالی میکند.
اما بدتر از امریکا قدرت نوظهور اقتصادی جدید یعنی چین است که با نزول و دادن وام های پر بهره دمار از کشورها برداشته و منابع ملی انها را غارت می نماید.
انسانم ارزوست، پیامبران نه برای قدرت و نه برای زمین، بلکه برای ایجاد قسط یا همان عدالت و راهنمایی بشر امده اند.
ناشناس
|
Iran, Islamic Republic of
|
۱۶:۵۶ - ۱۳۹۷/۰۱/۲۶
محض رضای خدا با گذاشتن اون عکس از رژه نا منظم واحدهای رزمی ایران (که عموما با سیخ و سنگ هم نا آشنا نیستند) و با اون اسلحه منسوخ ژ3 میخواستید یک نقیض معنی دار جلو لفاظی هایتان بگذارید؟
ناشناس
|
Spain
|
۱۷:۰۷ - ۱۳۹۷/۰۱/۲۶
در پِی ماجراجویی بی‌فایده
ناشناس
|
Iran, Islamic Republic of
|
۱۷:۲۶ - ۱۳۹۷/۰۱/۲۶
لپ مطلبشون همین بود :
تا زمانی که ایران سیاستی را در منطقه دنبال کند که توسط دیگران خصمانه تلقی شود، هرچه قدر هم که ایران بر دفاعی بودن طبیعت چنین سیاستی تأکید کند، تنش ها ادامه خواهند یافت و احتمال بروز درگیر مستقیم نظامی افزایش خواهد یافت.

تهدید غیر مستقیم ایران
سعید
|
United States
|
۱۷:۲۶ - ۱۳۹۷/۰۱/۲۶
ایران به دنبال:
توهم بدست آوردن دل اعراب خاورمیانه...
ناشناس
|
Switzerland
|
۱۷:۳۰ - ۱۳۹۷/۰۱/۲۶
بعد انقلاب همه اش جنگ
Allianz
|
Iran, Islamic Republic of
|
۱۷:۳۷ - ۱۳۹۷/۰۱/۲۶
خداییش خودتم این متوجه شدی چی نوشتی؟
سلیمانی
|
Iran, Islamic Republic of
|
۱۷:۵۰ - ۱۳۹۷/۰۱/۲۶
واقعا این تحلیل را قبول دارید؟؟
ناشناس
|
Iran, Islamic Republic of
|
۱۷:۵۲ - ۱۳۹۷/۰۱/۲۶
این دوراز اسلامیت و انسانیت نیست که بخاطر امنیت خودمون مردم دیگر کشورها رو درگیر جنگ کنیم
ناشناس
|
Netherlands
|
۱۸:۰۶ - ۱۳۹۷/۰۱/۲۶
پاسخش خیلی روشنه : تامین منافع روسیه به خرج مردم ایران !!!
نظر شما

سایت تابناک از انتشار نظرات حاوی توهین و افترا و نوشته شده با حروف لاتین (فینگیلیش) معذور است.

نام:
ایمیل:
* نظر: